Haber Detayı
11 Şubat 2020 - Salı 05:58 Bu haber 1574 kez okundu
 
Küresel Isınma'ya, Mini Buz Çağı molası!
DÜNYA Haberi
Küresel Isınma'ya, Mini Buz Çağı molası!

Geçtiğimiz yıllarda gündeme gelen ve 2020’li yıllarda başlaması beklenen ‘Soğuma Evre’ ile ilgili verileri derledik. Yaklaşık 3 asır önce yaşanan ve Türkiye’yi de ciddi şekilde etkileyen bu hadise de, kış mevsiminin süresi uzuyor ve buzlu ve karlı günlerin sayısında belirgin artışlar yaşanıyor. Ancak bu dünyanın her yerinde olmuyor. Birkaç yıl önce NASA tarafından açıklanan ve İngilizler tarafından da destek gören "Mini Buzul Çağı" konusu 2000'li yılların başlarında da gündeme gelmişti. Ancak 2017-2019 yıllarında konuyla ilgili yapılan açıklamalarda tarih verilmişti. O başlangıç süresinin dolmasına 1-2 sene kalırken, son yıllarda birçok ülkede ard arda yaşanan seller, kurauklık,fırtınalar, rekor öldüren sıcaklar, geç gelen kışlar, dondurucu soğuklar, hortumlar, kasırgalar, iri taneli dolular endişeleri artırdı. Bu olaylar elbette minyonlarca yıldır yaşanıyor. Fakat, istatistiklere göre, 2000'li yıllardan itibaren şiddetleri ve sayılarında belirgin artışların olduğu birçok iklim bilimci tarafından açıklandı.Türkiye'de de, afetlerin sayısı arttı. Kıyılarda karsız geçen kışlar, çok güçlü fırtınalar, deniz sezonunun uzaması, kuraklık, çok şiddetli yağışlar, yıldırımlar, dolular hatta ülkemizde de sık görülmeye başlayan kara ve su hortumları! İlkim bilimciler, günlük ya da haftalık meteorolojik hadiselerin tahminleri ile birkaç ay ya da yıl sonra yaşanabilecek tahmin metotlarının farklı olduğunu belirterek, günlük ya da haftalık tahminlerde bir kent için detaylı tahminlerin sunulduğunu, ayları ve birkaç yılı kapsayan iklimsel tahminlerde ise, detay verilemediği, öngörülerin genel kapsamlı olduğuna dikkat çekiyorlar. Yıllardır araştırması yapılan ve zaman zaman da gündeme getirilen bu geniş kapsamlı öngörünün ihtimalinin çok yüksek olduğu açıklandı. Ancak beklenti birkaç yılı kapsadığı için hangi, bölgede, hangi ülkede ne denli etkisi olacağı detayları henüz verilemese de bu süreci yaşama ihtimalimizin bir hayli fazla olduğunun da altı çizildi. 1 - 2 YIL SONRA... ‘Soğuma Evresi’ diye de adlandırılan ‘Mini Buz Çağı’nın etkilerinin 2021-22 yıllarından itibaren görülmeye başlaması ve 2030'lu yıllarda etkisini artırması bekleniyor. Bazı uzmanlar buna "Mini Buz Çağı" demek yerine "Yeni bir buzul çağından bahsetmiyoruz, kuzey yarı kürenin bazı kesimlerinde kışlar daha uzun ve çetin geçecek" ifadelerine yer veriyorlar. OSMANLI DÖNEMİNDE YAŞANMIŞ... Uzun vadeli tahminin günlük, haftalık ve mevsimsel model tahminlerinden farklı olduğuna dikkat çeken uzmanlar, Güneş Döngüsü kaynaklı bu küçük çapta ki Buz Devri’nin 1645-1715 yılları arasında yaşandığını Avrupa geneli ve Türkiye’nin de bu durumdan etkilendiğini belirttiler. Bu Küçük Buz Çağında ya da evresinde, yaz mevsiminin de olacağını ancak kışların daha uzun, soğuk, karlı ve bazı yerlerde de kurak geçebileceği tahminlerine yer veriliyor. Bazı kışların daha sert geçeceği de belirtilmektedir. NEDENİ GÜNEŞ... Güneşin manyetik döngüleri ile geçmişte yaşanan değişimlerin istatistikleri geliştirilen baz alınarak geliştirilen modele göre, tahminin tutarlılık oranının 93 ila 97 arasında olduğu, modeli geliştiren İngiltere Northumbia Üniversitesi’nde matematik profesörü Valentina Zharkova ve ekibi tarafından kamuoyun açıklanmıştı. BÜNYAMİN SÜRMELİ: UFUKTA BİR MİNİ BUZ ÇAĞI ‘Havayı Koklayan Adam’ olarak da bilinen CNN Türk Meteoroloji Editörü Bünyamin Sürmeli, sosyal paylaşım hesabında daha önce yaptığı açıklamada, şunları kaydetmişti: "İklim değişikliği modellerinde ufukta mini bir buzul çağı ihtimali görülmeye başladı. Ancak, atmosfer kaotik bir durumdur ki özellikle uzun vadeli tahmin veya öngörülerde değişme ihtimali bulunmaktadır. Dış kaynaklı bu açıklamalar,  Güneş ile ilgili durumdan kaynaklanıyor. Güncel-haftalık meteorolojik tahminlerden farklı. Bu yüzlerce yıl sonra da görünmüyor. 2021-2030 yılları arasında mini bir buzul çağı yaşanabileceğinden bahsediliyor. Yani bir-iki yıl sonrasından bahsediliyor.  Buna neden olacak durum ise güneşin manyetik dalgaları birbirini sonlandıracak ve bu 10 içerisinde hava sıcaklıklarında ciddi bir azalma olacak deniyor. Konuyla ilgili daha detaylı açıklamaları daha sonra yeni veriler geldiğinde yaparız. MİNİ BUZ ÇAĞI KÜRESEL ISINMAYI YAVAŞLATABİLİR Yapılan hesaplamalara göre, 2021 ya da 2022 yılından itibaren 2030 yılına kademeli olarak düşecek, mini bir buzul çağına neden olabileceği konuşuluyor. Güneşin manyetik döngüleri baz alınarak, yaklaşık 30 yıllık soğuma etkisi küresel ısınma ve etkilerini biraz olsun azaltabilir deniliyor. Bu modelde güneşin etkinliğinde önemli bir azalmanın olacağını görülmüş. 2030 yılından sonra güneşin etkisinin yüzde 60 oranında azalması en son 1645-1715 yılları arasında yaşanan mini buzul çağına benzer bir durumun tekrar yaşanacağı anlamına geliyor. Diğer yandan, özellikle son 3 yıldır kutup soğukları, Amerika ve Kanada’ya yı uzun süreli vurmuştu. Alp Dağları için son 20-25 yılın en riskli çığ dönemi uyarısı yapılmıştı. Metrelerce kar biriktiği açıklanmıştı. Yani mini buzul çağları olmasa da ara ara dünyada böyle soğuma demoları yaşanıyor. Türkiye geneli ise nispeten çok daha ılık ve kurak tarafta kaldı. Her sezonda az-çok kar alan Karadeniz kıyılarında son birkaç kıştır hiç kar yağmayan yerler oldu. Kar yağan yerler ise sadece birkaç saatliğine ve çok az miktarda yağış almıştı. Sonbahar'da kış ortalarına kadar yağmur bile normallerin epeyce altında, sıcaklıktanormallerin üzerindeydi. Bazı kesimlerde aşırı yağışlar sellere, fırtına, hortum ve dolularda hasarlara, yaralanmalara yol açmıştı. Küresel Isınma ve iklim değişimlerine bağlı olarak, özellikle son 30-35 yılda dünya genelinde sıcaklıklarda ve afetlerin sayılarında artış olduğu bilimsel gerçek. Türkiye’de bu durumlardan etkileniyor. Tarihsel süreçlerde de ısınma ve soğuma dönemlerinin tekrarladığını görüyoruz. Hep bahsediyorum, ‘ısınma’ bir sonuç değil, soğuma da dahil olmak üzere ‘İklim Değişikliği’nin bir sebebi. Kutupları dünyanın soğuk üreten merkezi kabul edin, evdeki buzdolabı gibi. Bir ısınma sebebiyle buzdolabının contaları gevşese, kapı aralansa, dolabın içindeki soğuk kaybı (yani ısınma) ile yemekler çürür, ama mutfağınız buz gibi olurdu!" Bu arada, bazı meteorologlarda, aralıklarla olmak üzere onlarca yıl sürmesi beklenen Soğuma Evresi ile Küresel Isınma etkilerinin azalmasını umuyor. Küresel Isınma’nın iklimleri ciddi anlamda etkilediği, deniz seviyesini yükselttiği, büyük fırtınalar, taşkınlara yol açan şiddetli yağışlar, aşırı sıcaklar ve soğuklar ile kuraklıkların süreleri ve sıklıkları üzerinde önemli etkileri olduğu biliniyor. Fakat, soğuk evre yaşansa bile Global Isınmayı ortadan kaldırmayacağı, sadece bir süre yavaşlatacağı ya da durduracağına dikkat çekilmiştir. Ülkemizin birçok bölgesinde yaşanan ve bazı yıllar sayıları ve şiddetleri artan, fırtına, dolu, kuvvetli sağanaklar, kuraklık, hortum, aşırı sıcaklık dalgalanmalarının sayılarındaki ve sıklıklarındaki artışların önümüzdeki birkaç yılda daha da artması birçok meteorologlar tarafından öngörülmektedir. Konuyla ilgili yeni gelişmeler oldukça derleyerek aktarmayı sürdüreceğiz...

Kaynak: Editör: Mustafa KELEŞ
Etiketler: Küresel, Isınma'ya,, Mini, Buz, Çağı, molası!,
Yorumlar
Haber Yazılımı